A NAMELESS DROP OF COLOR

“To achieve something, the most important thing is still effort and practice. Talent is just an excuse that those who don't try hard enough invent to forgive themselves” – “ Để đạt được một điều gì đó, thứ quan trọng nhất vẫn là nỗ lực và rèn luyện. Thiên bẩm chỉ là cái cớ mà những kẻ không cố gắng đến cùng tự bịa ra... để tha thứ cho chính mình.”

A NAMELESS DROP OF COLOR   The third floor of the National Art School always reeked of turpentine, acrylics, and unnamed dreams. There, Kai often sat at the old window desk, where the light always fell askew, neither bright enough nor dark enough—just like how he felt about his place in the art world: meticulous, diligent, yet silent as an unfinished sketch. Kai painted quickly, precisely. His paintings received high marks, but they were never mentioned by name. Then there was Leon—a name always called out at the faculty exhibitions—like fate. He came from a family of artists spanning three generations, holding a brush before he could even write, painting intuitively as if color was blood flowing through his veins. Kai was jealous, and he hid that jealousy in rough brushstrokes, in the dismissive look he gave whenever someone praised Leon. "Genius? He was just born in the right place." "It's not fair. There's no room for someone with my technique." The results of the year-end exhibition were posted on the faculty bulletin board. Leon was chosen again to represent the school at the national competition. Kai stood staring at the paper with someone else's name, clenching his hand so tightly that the graphite stick in his pocket crumbled. He didn't go home that day. Wandering around until he reached the old art studio, Kai saw faded writing someone had once scrawled on the wall: "No one is born an artist—they just never stop painting." He scoffed. "Just lullabies," he thought, then walked away, his heart heavy. A week later, Kai returned to the old studio to look for some materials. There, he accidentally picked up a sketchbook that had fallen out of someone's backpack. The name on the cover made him freeze: Leon H. He flipped it open. Not perfect sketches like those in the faculty magazine, but distorted pages, heavy with eraser marks, riddled with corrections. One page read: "47th time – Dad says there's no rhythm in this color block. Redo." "Try lighting like Kai. He's better than me at the edge of the light." Kai stopped short. His heart pounded wildly. The words he had once scorned now pierced him directly in the chest. What he thought was innate talent turned out to be silent sweat. It was 47 redos for one patch of light. It was silent observation and learning from him. Kai felt small. And deceitful. On the opening day of the exhibition, the hall glowed with pale yellow light, and Kai felt lost amidst the congratulations. The main painting of the exhibition hung in the center: a man standing in a swirl of red-orange, as if trying to hold onto something melting away. Fierce. Solitary. Breathtakingly beautiful. But the person standing next to the painting wasn't Leon. It was an older man, gray-haired, with deep, thoughtful eyes. Kai recognized him instantly. Leon's father. A famous painter, a seasoned curator. His gaze rested on Kai: "You're Kai, aren't you?" Kai stiffened. The man smiled calmly: "Leon mentioned you. He learned a lot from the light in your paintings." Kai choked. He wanted to say something, but only managed one sentence: "I thought... Leon was a genius." The man looked at the painting, his gaze seemingly piercing through the thick layers of paint: "You know... to achieve something, the most important thing is still effort and practice. Talent is just an excuse that those who don't try hard enough invent to forgive themselves." Kai held his breath. "Some people understand that, but they're still full of complaints. They don't want to give up, but they also don't want to be denied. They ignore the efforts of others and label it discrimination, then struggle for justice." "Leon isn't a genius. He just never stops trying. He never demanded fairness. He chose to keep painting." He placed a hand on Kai's shoulder. "If you also keep painting, then you've won." That evening, for the first time in weeks, he sat at his desk, turned on the light, and opened his paint box. The night wind gently rustled the curtains, carrying a very old scent—the smell of decaying paper, oil paint, and something awakening. He painted again. Not to win, not to prove himself right, but to reclaim a forgotten truth for himself: No one is born an artist—they just never stop. A month later, a small gallery in the artist district held an open exhibition. Kai submitted a painting with no title, no signature. An elderly woman stood in front of it for a long time, then turned to her grandchild and said: "Do you see, genius can be anything. But to paint pain without needing to name it—that can only be someone who has lived through it." Kai stood in a corner, unrecognized. But in his eyes then, there was no longer any self-consciousness, no envy. Only color—and breath. As if, he had finally found the first brushstroke that truly belonged to him.

GIỌT MÀU KHÔNG TÊN   Tầng ba của Trường Mỹ thuật Quốc gia lúc nào cũng đẫm mùi dầu hỏa, acrylic và những giấc mơ chưa được đặt tên. Ở đó, Kai thường ngồi ở chiếc bàn cũ bên cửa sổ, nơi ánh sáng hắt xuống luôn lệch, không đủ rực, cũng chẳng đủ tối — đúng như cái cách cậu cảm nhận về vị trí của mình giữa thế giới nghệ thuật: kỹ lưỡng, cần mẫn, nhưng lặng thinh như một bức phác thảo không bao giờ hoàn thiện. Kai vẽ nhanh, chính xác. Những bức tranh của cậu được chấm điểm cao. Nhưng chưa từng được nhắc tên. Còn Leon — cái tên luôn được xướng lên trong các cuộc triển lãm của khoa — như một định mệnh. Cậu ta đến từ một gia đình họa sĩ ba đời, cầm cọ từ lúc còn chưa biết viết, vẽ bằng trực giác như thể sắc màu là máu thịt chảy trong tim. Kai ghen. Và cậu giấu sự ghen đó trong những vệt cọ thô ráp, trong ánh mắt chối từ mỗi khi ai đó khen Leon.  “Thiên tài? Chẳng qua là sinh ra đúng chỗ.”  “Chẳng ai công bằng cả. Kỹ thuật như mình thì không có đất sống.” Kết quả triển lãm cuối năm dán ở bảng tin khoa. Leon lại được chọn đại diện trường đi thi quốc gia. Kai đứng nhìn tờ giấy in tên người khác, tay nắm chặt tới mức viên than chì trong túi áo vỡ vụn. Cậu không về nhà hôm ấy. Loanh quanh đến tận khu xưởng vẽ cũ, Kai nhìn thấy dòng chữ mờ mực ai đó từng viết trên tường:  “Không ai sinh ra đã là nghệ sĩ — họ chỉ không bao giờ ngừng vẽ.” Cậu cười nhạt. "Mấy lời ru ngủ", cậu nghĩ, rồi bước đi, lòng trĩu nặng. Một tuần sau, Kai trở lại xưởng vẽ cũ để tìm lại vài vật liệu. Ở đó, cậu tình cờ nhặt được một cuốn sketchbook rơi khỏi balô ai đó. Tên trên bìa khiến cậu đứng sững lại: Leon H. Cậu lật ra. Không phải những trang phác họa hoàn hảo như trên tạp chí khoa. Mà là những trang méo mó, đậm vết gôm, chi chít sửa sai. Có trang ghi:  “Lần 47 – bố bảo chưa thấy nhịp trong mảng màu. Vẽ lại.”  “Thử đổ sáng như Kai. Cậu ấy làm tốt hơn mình ở phần rìa ánh.” Kai khựng lại. Tim đập hỗn loạn. Những lời cậu từng khinh thường giờ quay lại đâm thẳng vào ngực. Cái cậu tưởng là thiên bẩm, hóa ra là mồ hôi câm lặng. Là 47 lần vẽ lại cho một mảng sáng. Là quan sát âm thầm và học từ chính cậu. Kai thấy mình nhỏ bé. Và dối trá. Ngày khai mạc triển lãm, hội trường sáng đèn vàng nhợt nhạt, Kai lạc lõng giữa những lời chúc tụng. Bức tranh chủ đạo của buổi triển lãm được treo chính giữa: một người đàn ông đứng giữa xoáy màu đỏ-cam như đang cố giữ lại điều gì đó đang tan chảy. Dữ dội. Cô độc. Đẹp tới nghẹt thở. Nhưng người đứng cạnh bức tranh không phải Leon. Mà là một người đàn ông lớn tuổi, tóc hoa râm, đôi mắt thâm trầm. Kai nhận ra ngay. Bố của Leon. Họa sĩ nổi tiếng, giám tuyển kỳ cựu. Ánh mắt ông dừng lại nơi cậu:  “Cháu là Kai, phải không?” Kai khựng lại. Ông mỉm cười, điềm đạm:  “Leon từng nhắc đến cháu. Nó học rất nhiều từ ánh sáng trong tranh của cháu.” Kai nghẹn lời. Cậu muốn nói gì đó, nhưng chỉ thốt được một câu:  “Cháu tưởng… Leon là thiên tài.” Người đàn ông nhìn vào bức tranh, ánh mắt như xuyên qua lớp màu dày cộp:  “Cháu biết không… để đạt được một điều gì đó, thứ quan trọng nhất vẫn là nỗ lực và rèn luyện. Thiên bẩm chỉ là cái cớ mà những kẻ không cố gắng đến cùng tự bịa ra... để tha thứ cho chính mình.” Kai nín thở.  “Có người hiểu rõ điều đó, nhưng vẫn miệng đầy oán thán. Họ không muốn từ bỏ nhưng cũng không muốn bị phủ nhận, họ bỏ qua những cố gắng của người khác và dán vào một cái mác gọi là phân biệt đối xử, sau đó thì vùng vẫy đấu tranh đòi sự công bằng.”  “Leon không phải thiên tài. Nó chỉ không ngừng cố gắng. Nó chưa từng đòi công bằng. Nó chọn vẽ tiếp.” Ông đặt tay lên vai Kai.  “Nếu cháu cũng vẽ tiếp, thì cháu đã thắng.”  Một buổi tối lần đầu tiên sau nhiều tuần, cậu ngồi vào bàn, bật đèn và mở hộp màu. Gió đêm lùa nhẹ qua rèm cửa, mang theo thứ mùi rất cũ – mùi giấy mục, sơn dầu, và điều gì đó đang thức tỉnh. Cậu vẽ lại. Không phải để giành chiến thắng, không phải để chứng minh mình đúng, mà để trả lại cho chính mình một sự thật đã bị lãng quên:  Không ai sinh ra đã là nghệ sĩ — chỉ là họ chưa từng ngừng bước. Một tháng sau, gallery nhỏ trong khu phố nghệ sĩ tổ chức triển lãm tự do. Kai gửi một bức tranh không đề tên, không ký hiệu. Một người phụ nữ lớn tuổi đứng trước bức tranh ấy rất lâu rồi quay sang nói với cháu mình:  “Cháu thấy không, thiên tài là gì cũng được. Nhưng để vẽ ra nỗi đau mà không cần đặt tên cho nó — chỉ có thể là người đã sống qua nó.” Kai đứng ở một góc, không ai nhận ra. Nhưng trong mắt cậu lúc đó không còn mặc cảm, không còn đố kỵ. Chỉ còn màu – và nhịp thở. Như thể, cậu cuối cùng đã tìm được nét cọ đầu tiên thuộc về chính mình.